Վաղը՝ հունվարի 26-ին, Բելառուսում կանցկացվեն նախագահական ընտրությունները։ Նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն ևս առաջադրվել է այդ ընտրություններում՝ յոթերորդ անգամ անընդմեջ:
Լուկաշենկոն Բելառուսը ղեկավարում է 1994 թվականից:
Բելառուսի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը 2024 թվականի դեկտեմբերին է գրանցել Լուկաշենկոյի և նախագահի պաշտոնին հավակնող ևս չորս գործիչների թեկնածությունները։ ArmLur.am-ն, ուսումնասիրելով տեղի մամուլը, պարզեց, որ թեկնածուներն, ըստ տեղական անկախ աղբյուրների, սերտ կապեր ունեն Լուկաշենկոյի վարչակազմի հետ։
Ընտրությունները տեղի կունենան առանց արևմտյան դիտորդների և միայն հանրապետության տարածքում կանցկացվեն։ Տեղի իշխանությունները արտերկրում ընտրատեղամասեր չեն բացել՝ բացատրելով, որ չեն կարող անվտանգության միջոցներ ապահովել տեղամասերում, որոնք նախկինում ստեղծվել են այլ պետությունների տարածքում։ Երկրորդ բացատրությունն այն է, որ որոշ երկրներում բելառուսական դիվանագիտական անձնակազմի կրճատում է տեղի ունեցել։
Այսպիսով, Բելառուսի քաղաքացիները, ովքեր ապրում են արտերկրում և ցանկանում են մասնակցել ընտրությունների, պետք է գան Բելառուսի Հանրապետություն։
Ո՞վքեր են հավակնում նախագահի պաշտոնին
Ինչպես ArmLur.am-ն արդեն գրել էր, ընտրություններին գրանցված է հինգ թեկնածու։
Բելառուսի նախագահական ընտրությունների առաջին թեկնածուն պետության ներկայիս ղեկավար 70-ամյա Ալեքսանդր Լուկաշենկոն է։
Սա նրա յոթերորդ նախագահական ընտրություններն են։ 2020 թվականի ընտրությունների քվեարկությունից հետո նա ասել էր, որ այլևս չի առաջադրվի նախագահի պաշտոնում:
2021 թվականին նա պնդում էր, որ «շատ շուտով» կհրաժարվի իր պաշտոնից, իսկ 2023 թվականին՝ չի զբաղեցնի այդ պաշտոնը։
«Իմ ժամանակն ավարտվում է, և ես ինձ համար սահմանադրություններ չեմ պատրաստի», – այն ժամանակ ասել էր Լուկաշենկոն: Սակայն արդեն 2024 թվականի փետրվարին նա հայտարարեց, որ մասնակցելու է ընտրություններին։
«Ես կառչած չեմ իշխանությունից. Ամեն ինչ անելու եմ այս իշխանությունը լուռ ու հանգիստ փոխանցելու նոր սերնդին։ Որովհետև ես հույս ունեմ ապրել նոր կառավարության օրոք, և դուք նույնպես»,- ասել է Լուկաշենկոն 2025 թվականի հունվարի 7-ին՝ Լոգոյսկում եկեղեցի այցելության ժամանակ։
Երկրորդ թեկնածուն 47-ամյա Օլեգ Գայդուկևիչն է։ Նա ներկայացուցիչների պալատի անդամ է, Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության (ԼԴԿ) առաջնորդ, որը համարվում է ամենամեծը Բելառուսում և մինչև 2023 թվականի վերջը երեք այլ կուսակցությունների հետ միասին եղել է Արդարադատության նախարարությունում:
«Պետք չէ Նոստրադամուս լինել՝ հասկանալու համար, որ ընտրություններում հաղթելու է գործող նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն։ Սա բոլորը գիտեին դեռ ընտրություններից առաջ։ Ինչպես Ռուսաստանում, նրանք գիտեին, որ Վլադիմիր Պուտինը հաղթելու է ընտրություններում,- ասել է Գայդուկևիչը ընտրություններից առաջ տված հարցազրույցում։
Երրորդ թեկնածուն 48-ամյա Աննա Կանոպացկայան է։ Նա ձեռներեց է և Ներկայացուցիչների պալատի նախկին անդամ, մասնակցել է 2020 թվականի նախագահական ընտրություններին` հավաքելով, ըստ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի, ձայների 1,68%-ը (97,4 հազար)։ Այնուհետև նա բողոք է ներկայացրել Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով՝ ընտրություններն անվավեր ճանաչելու համար՝ իրեն անվանելով ընդդիմադիր թեկնածու։
«Շատ կարևոր է պահպանել Բելառուսի Հանրապետության գործող օրենսդրությունը: Դուք կարող եք լինել անվերջ լիբերալ, դեմոկրատ, բայց միևնույն ժամանակ պետք է հաստատակամորեն հետևեք օրենքով սահմանված պահանջներին, ասել է Կանոպացկայան քվեարկությունից առաջ տված հարցազրույցում։ — <…> Իսկ եթե ես չեմ վիրավորում նախագահին, ինչը քրեորեն պատժելի արարք է, կամ վեճի կամ նույնիսկ ծեծկռտուքի մեջ չեմ մտնում ՆԳՆ աշխատակիցների հետ, դա ոչ մի կերպ չի նշանակում, որ համաձայն եմ քաղաքականության հետ»։
Չորրորդ թեկնածուն 41-ամյա Սերգեյ Սիրանկովն է, ով 2024 թվականի մայիսից Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղարն է, Ներկայացուցիչների պալատի նախկին անդամ։
«Մենք կուսակցության հետ միասին գնում ենք ընտրությունների «Ոչ փոխարենը, այլ միասին» կարգախոսով։ Մենք կողմ ենք Ալեքսանդր Գրիգորիևիչ Լուկաշենկոյի ընթացքի շարունակականությանը, և մենք հասկանում ենք, թե ով է լինելու այս մրցավազքի հաղթողը։ Մենք լիովին աջակցում ենք դրան»,- ասել է Սիրանկովը ընտրությունների նախօրեին տված հարցազրույցում։ — <…> Մեր մասնակցության նպատակը, բացի ներկուսակցական համախմբումից, Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի սոցիալիստական վերափոխումների խորացումն է։ Պայքարն այն է, թե որ թեկնածուն կզբաղեցնի երկրորդ տեղը»։
Հինգերրորդը 46-ամյա Ալեքսանդր Խիժնյակն է, Աշխատանքի և արդարության հանրապետական կուսակցության նախագահն է 2022 թվականից, 2018 թվականից՝ Մինսկի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։
«Ես ներուժ ունեմ, չեմ թաքցնում՝ չնայած ես բավականին համեստ մարդ եմ։ Ես բավականին լուրջ աշխատանքային փորձ ունեմ»,- ասել է Խիժնյակը ընտրություններից առաջ տված հարցազրույցում։ — <…> Ես ղեկավարում եմ 30 տարվա պատմություն ունեցող կուսակցություն, մի կուսակցություն, որն աշխատում է որակի վրա։ Ես ունեմ իմ տեսակետները շատ հարցերի վերաբերյալ, և կարծում եմ, որ իմ դիրքորոշումը կարող է հետաքրքրել շատերին»։
