Արտակ Զաքարյանը գրում է․
Օր, երբ Իսրայելը կանգ է առնում:
Յոմ Կիպուրը հրեական կրոնի ամենանշանավոր օրերից մեկն է։ Այն իմաստավորվում է որպես քավության, ապաշխարության, ինքնաքննության, մաքրման և Աստծո հետ հաշտվելու օր։
Տարին մեկ անգամ Իսրայելում տեղի է ունենում մի յուրահատուկ բան: Առանց պաշտոնական որոշումների, առանց հատուկ կարգավորումների և հսկողության, առանց նախօրոք արվող հայտաարությունների՝ երկիրը գրեթե ամբողջությամբ կանգ է առնում:
Հասարակության ճնշող մեծամասնությունը հետևում է այդ չգրված, բայց ավանդույթ դարձած հանրային վարքին։ Նույնիսկ նրանք, ովքեր հեռու են կրոնական կյանքից, այդ օրը հարգում են ընդհանուր լռությունը և խուսափում ավտոմեքենաներով երթևեկելուց։
«Բեն Գուրիոնի» միջազգային օդանավակայանն ամբողջությամբ դադարեցնում է աշխատանքը և չի գործում ավելի քան մեկ օր։ Իսրայելի օդային տարածքը փակվում է նույնիսկ տարանցիկ չվերթների համար։ Սահմանային ցամաքային անցակետերը նույնպես փակվում են և վերաբացվում միայն հաջորդ երեկոյան։
Ամբողջ երկրում գնացքները կանգ են առնում ժամը 13:00-ի կողմերը, իսկ ավտոբուսները՝ ժամը 14:00-ի: Անձնական ավտոմեքենաներով երթևեկությունը, սովորույթի համաձայն արգելված չէ, սակայն բնակչության մեծ մասը դադարում է մեքենայով երթևեկել։ Երեկոյան մայրուղիներն ու փողոցները դատարկվում են և լցվում մանուկներով ու դեռահասներով, որոնք երթևեկում են հեծանիվներով և ինքնագլորներով։
Մայրամուտին մոտ դադարում է նաև հեռարձակումը․ հեռուստատեսությունը և ռադիոն աստիճանաբար դուրս են գալիս եթերից։ Ռեստորանները, սրճարանները և հաստատությունները ամբողջովին փակվում են առանց բացառության՝ նույնիսկ զբոսաշրջային գոտիներում։
Նրանց համար, ովքեր առաջին անգամ են լինում Իսրայելում Յոմ Կիպուրի ժամանակ, անսովոր էտեսնել դատարկ մայրուղիներն ու փողոցները՝ լցված հեծանիվներով և ինքնագլորներով։
Երկիրը, որը սովորաբար ոչ մի րոպե չի լռում, մի ամբողջ օր, գիտակցաբար ընտրում է լիակատար լռությունը՝ կարծես ինքն իր հետ խորհելու, մենակ մնալու և ապաշխարհելու համար։
“Kmar Khatima tova”.
