«Մարտական եղբայրության» անդամ Մասիս Շիրոյանը գրում է.
Ամենայն հավանականությամբ հենց էս տարբերակի շուրջ է Նիկոլը համաձայնության եկել, ու պատրաստ է գնալ “խաղաղության”(Հայաստանի Հանրապետության լուծարման) փուլային տարբերակով։
Խաղաղության Պայմանագրի հայերենը տարբերակը
Հոդված I
Հաստատելով, որ նախկին ԽՍՀՄ խորհրդային սոցիալիստական հանրապետությունների միջև գոյություն ունեցող սահմանները դարձել են համապատասխան անկախ պետությունների միջազգային սահմաններ և ճանաչվել են որպես այդպիսիք միջազգային հանրության կողմից, Կողմերը ճանաչում և հարգում են միմյանց ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը, միջազգային սահմանների անձեռնմխելիությունը և քաղաքական անկախությունը:
Հոդված II
Լիովին համաձայն I հոդվածին՝ Կողմերը հաստատում են, որ չունեն որևէ տարածքային պահանջներ միմյանց նկատմամբ և ապագայում նման պահանջներ չեն ներկայացնելու:
Կողմերը չեն իրականացնելու որևէ գործողություն, ներառյալ՝ պլանավորում, նախապատրաստում, խրախուսում կամ աջակցություն այն գործողությունների, որոնք նպատակ ունեն մասնատելու կամ վնասելու մյուս կողմի տարածքային ամբողջականությունը կամ քաղաքական միասնությունը:
Հոդված III
Կողմերը իրենց փոխադարձ հարաբերություններում զերծ կմնան ուժի կիրառման կամ դրա սպառնալիքի կիրառումից միմյանց տարածքային ամբողջականության, քաղաքական անկախության դեմ կամ այլ կերպ, որը չի համապատասխանում ՄԱԿ-ի կանոնադրությանը: Կողմերը թույլ չեն տա երրորդ կողմին օգտագործել իրենց տարածքը՝ մյուս կողմի դեմ ուժ կիրառելու նպատակով:
Հոդված IV
Կողմերը զերծ կմնան միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց:
Հոդված V
Համաձայնագրի վավերացման փաստաթղթերի փոխանակումից հետո ___ օրվա ընթացքում Կողմերը կհաստատեն դիվանագիտական հարաբերություններ՝ համաձայն դիվանագիտական և հյուպատոսական հարաբերությունների վերաբերյալ Վիեննայի 1961 և 1963 թվականների կոնվենցիաների:
Հոդված VI
Լիովին կատարելով սույն համաձայնագրի I հոդվածով սահմանված պարտավորությունները՝ Կողմերը բարեխղճորեն բանակցություններ կանցկացնեն սահմանային հանձնաժողովների միջև՝ համաձայնեցված կանոնակարգին համապատասխան, պետական սահմանների սահմանազատման և սահմանագծման վերաբերյալ համաձայնագիր կնքելու նպատակով:
Հոդված VII
Կողմերը չեն տեղակայի որևէ երրորդ կողմի ուժեր իրենց ընդհանուր սահմանին։ Մինչ սահմանների սահմանազատումը և սահմանագծումը, Կողմերը կիրականացնեն փոխադարձ համաձայնեցված անվտանգության և վստահության ամրապնդման միջոցառումներ, այդ թվում՝ ռազմական ոլորտում՝ նպատակ ունենալով ապահովել անվտանգությունն ու կայունությունը սահմանամերձ շրջաններում:
Հոդված VIII
Կողմերը դատապարտում են և պայքարում անհանդուրժողականության, ռասայական ատելության, խտրականության, անջատողականության, բռնի ծայրահեղականության և ահաբեկչության դեմ իրենց իրավասության շրջանակներում՝ համապատասխան միջազգային պարտավորություններին:
Հոդված IX
Կողմերը պարտավորվում են լուծել հակամարտության ժամանակ անհետ կորած և հարկադիր անհետացումների դեպքերը՝ փոխանակելով ամբողջ հասանելի տեղեկությունը՝ ուղղակիորեն կամ համագործակցելով համապատասխան միջազգային կազմակերպությունների հետ: Կողմերը կարևորում են այդ անձանց ճակատագրի պարզաբանումը, աճյունների որոնումը, վերադարձը և համապատասխան արդարադատության ապահովումը՝ հաշտեցման և վստահության ամրապնդման նպատակով: Մանրամասները կկարգավորվեն առանձին համաձայնագրով:
Հոդված X
Տնտեսական, տարանցման, տրանսպորտային, բնապահպանական, մարդասիրական և մշակութային ոլորտներում համագործակցություն հաստատելու նպատակով Կողմերը կարող են կնքել համաձայնագրեր փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտներում:
Հոդված XI
Սույն համաձայնագիրը չի խախտում Կողմերի իրավունքներն ու պարտավորությունները, որոնք ստանձնել են միջազգային իրավունքով և այլ պետությունների հետ կնքված պայմանագրերով: Կողմերը կապահովեն, որ երրորդ կողմերի հետ ունեցած որևէ համաձայնագիր չի խախտի սույն համաձայնագրով ստանձնած պարտավորությունները:
Հոդված XII
Կողմերը երկկողմ հարաբերություններում ղեկավարվում են միջազգային իրավունքով և այս համաձայնագրով: Կողմերը չեն կարող հղում անել իրենց ներքին օրենսդրությանը՝ սույն համաձայնագիրը չկատարելու համար: Կողմերը, համաձայն 1969թ. Վիեննայի կոնվենցիայի, կխուսափեն գործողություններից, որոնք կխոչընդոտեն սույն համաձայնագրի նպատակների իրագործմանը մինչ դրա ուժի մեջ մտնելը:
Հոդված XIII
Կողմերը երաշխավորում են սույն համաձայնագրի լիարժեք կատարումը և կստեղծեն երկկողմ հանձնաժողով՝ դրա կատարման վերահսկման համար:
Հոդված XIV
Կողմերը վեճերը կլուծեն անմիջական խորհրդակցությունների միջոցով, ներառյալ XIII հոդվածում նշված հանձնաժողովում: Եթե 6 ամսում խորհրդակցությունները արդյունք չտան, Կողմերը կդիմեն այլ խաղաղ միջոցների:
Հոդված XV
Առանց վնասելու XIV հոդվածին՝ Կողմերը կհրաժարվեն կամ կլուծեն նախկին վեճերը և չեն խրախուսի միմյանց դեմ թշնամական գործողություններ դիվանագիտական կամ տեղեկատվական ոլորտներում:
Հոդված XVI
Համաձայնագիրն ուժի մեջ կմտնի կողմերի ներքին ընթացակարգերի ավարտման վերաբերյալ ծանուցումների փաստաթղթերի փոխանակումից հետո և կգրանցվի ՄԱԿ-ի կանոնադրության 102-րդ հոդվածի համաձայն:
Հոդված XVII
Սույն Համաձայնագիրը կնքվում է հայերեն, ադրբեջաներեն և անգլերեն լեզուներով, ընդ որում՝ երեք տեքստերն էլ հավասարապես վավերական են: Եթե որևէ դրույթի մեկնաբանության հարցում լեզուների միջև անհամապատասխանություն առաջանա, գերակա համարվում է անգլերեն տարբերակը:
